GELECEK EĞİTİMDE #4

Bu metni hem bir baba olarak hem de bir eğitimci olarak çoktandır kaleme almak istiyordum. Ancak Manifest grubunun çocuklarımız üzerinde bu denli etki oluşturabildiğine inanmak da istemiyordum. 

Çünkü köklü bir kültürümüz ve inancımızdan da beslenen güçlü bir değerler sistemimiz olduğuna inanıyordum. Ta ki bir kaç hafta önce şahit olduğum o ana dek... 

5-6 Haziran tarihlerinde bir vesileyle Bursa’ya gitmiştim, dönüş yolculuğum için gece saat 23.00’teki otobüsüme yetişmek üzere arkadaşımın aracıyla otobüs terminaline gidiyorduk. Yol güzergahımızda o saatler için ikimizin de hayret ettiği olağan dışı bir trafiğe takılmıştık. Bir kaç dakika sonra ise yoğun bir insan seli biz karşılıyordu. Ve işin ilginç tarafı, gecenin o saatinde yolda ebeveynleriyle ilerlemeye çalışan binlerce 8, 10, 12 yaşlarında, hatta daha küçük yaşlarda kız çocukları. Elbette nispeten azınlıkta da olsa erkek çocukları…

O an bunun bir konser çıkışı olabileceğinde hemfikirdik. Ama nasıl bir konserdi ki bu kadar çocuğu cezbetmişti. Malum yapay zeka böyle durumlarda ilk başvurduğumuz adresti ve gerken cevabı hemen almıştık. Bu kalabalık, 6 Haziran akşamı yapılan Manifest konserinden çıkanlara aitti. Gördüğüm manzara beni gerçekten çok etkilemişti. Belli ki bu defa çok ama çok hassas bir yerimizden ciddi bir gol yiyorduk. Hedefte çocuklarımız, hedefte gelecek nesillerimiz vardı. Ve işin en acınası tarafı da, bu süreç öyle ya da böyle anne babaların açık rızası ve desteğiyle tıkır tıkır işliyordu. Maalesef yine popüler kültürün hedef tahtası olmuş, en zayıf yerimizden darbe almıştık. 

Gelelim asıl meseleye…

Popüler kültürün albenili ambalajlar içinde topluma sunduğu her olgunun "sanat" veya "eğlence" adı altında meşrulaştırılması, çağımızın en büyük illüzyonlarından biriydi aslında. 

Günümüzde çocukların ve ergenlerin idolü haline getirilen, sahne şovlarından kurgusal imajlarına kadar yoğun bir nesneleştirme ve cinsel vurgu barındıran "Manifest Grubu" fenomeni/olgusu, tam olarak bu tehlikeli eşikte durmaktadır. Şarkı ritimlerinin arkasına gizlenmiş, yaş grubuna uygun olmayan koreografiler, kostümler ve görsel dil, küçük yaştaki çocukların zihinsel ve ruhsal dünyasını doğrudan hedef alıyor.  

Burada özellikle belirtmek isterim, bu durumu sadece elitist bir eleştiri ya da muhafazakar bir refleks olarak okumak son derece yüzeysel bir yaklaşım olur. Konu, bilimin somut verileriyle ele alındığında meselenin ne kadar hayati olduğu net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Evet dedim ya bu konuya bir süredir kafa yoruyordum. Ve net şekilde şunu gördüm: Dünya çapında kabul görmüş çok sayıda akademik araştırma, erken yaşta cinsel içerik ve objelere maruz kalmanın çocuklar üzerindeki yıkıcı etkilerini defalarca kanıtlamış. Şöyle bir kısa araştırma yaptığınızda sizin de karşınıza bir çoğu çıkacaktır. Ben bunlardan en önemlilerini bu yazımda inceledim ve çok da okuyucuyu sıkmamak adına olabildiğince özet bir şekilde sizler için derlemeye çalıştım. 

Bu alanda öne çıkan 5 önemli akademik çalışma ve rapora dair detaylara geçmeden, buraya bilgi amaçlı bu çalışmaların isimlerini bırakıyorum. İsteyen bu çalışmlarla ilgili daha detaylı bir okuma da yapabilir.

Bu araştırmaları inceldiğimde özellikle vurgulanan şu “üç ana bağlamı” sizlerle paylaşmak istiyorum: 

Buraya kadar umarım sıkılmadan okuyabildiniz. Ve eminim siz de benim gibi bu konuda endişelisiniz. Ve ne yazık ki, ortak bir derdi paylaşıyoruz. Peki ne yapacağız? Ne yapmalı?

Önce şu soruyu sormam gerekiyor: 

Bilimsel veriler çocuk zihninin bu denli savunmasız olduğunu adeta gözümüze sokarken, uzmanlar bas bas bağırırken, Manifest Grubu gibi popüler mecralarda cinselleştirilmiş şovları, dansları ve imajları ön plana çıkaran yapıların, özellikle küçük yaş grubundaki çocuklara açık alanlarda rahatça sahne almasına nasıl göz yumabiliyoruz?

Hayır arkadaş! Artık buna bir dur demenin zamanı gelmedi mi?..

"Eğlence" kılıfı altında sunulan bu figürlerin, çocuk ruhunda yarattığı erozyonu "özgürlük" veya "modernlik" paravanıyla kimse meşrulaştıramaz!..

Ki, inancımızın ölçüleriyle tarttığımızda zaten bu konuyu burada bu denli tartışmaya da gerek kalmayacak ama mesele maalesef bu bağlamdan çoktan çıkmış durumda…

Buradan hareketle çözümün parçası olduğunu düşündüğüm 3 önemli kitleye, tabiri caizse zincirin 3 ana halkasına bazı uyarı ve önerilerimle yazıma son vermek istiyorum.

Son olarak elbette konuyu tekrar bu yazının odağındaki o meş’um gruba getirmem gerekiyor. Ben bu çerçevede özellikle de devletimizden ve yetkili kurumlarımızdan acil bir adım atılmasını bekliyorum. Şöyle ki: 

Manifest Grubu’nun tüm faaliyetleri gözetim altına alınmalı; özellikle 18 yaş altı çocukların katılımına açık olan tüm konserleri, kamuya açık etkinlikleri ve şovları derhal iptal edilmelidir. 

Bugün Manifest, yarın bir başkası, adı ne olursa olsun; gelişimsel yaş sınırlarına uymayan, çocuk zihninde tamiri imkansız hasarlar bırakan bu tür organizasyonlara halka açık alanlarda izin verilmesi toplumsal bir ihmaldir. Kabul etmeliyiz ki, bu problem en temelde bizim tepkisizliğimizin, vurdumduymazlığımızın ya da en hafif tabirle “bu yangın bizim mahalleye sıçramaz” yanılgımızın sonucudur. Bu öyle bir yangın ki, nereye ve ne zaman sıçrayacağını tahmin bile edemeyiz.

Çocuklarımızı popüler kültürün ve bilinçsiz ticarileşmenin kurbanı etmemek için bugün ve acilen net bir tepki ortaya koymalıyız. Ben hamdolsun ki, bu yazımı tamamlayabildim ve bu mücadeleme bundan sonra da devam edeceğim. Ancak, bu hep birlikte bir seferberlikle mücadele edebileceğimiz bir mesele. Çok geç olmadan, yarın demeden, hepimiz üzerimize düşeni yapalım. Sağımıza solumuza bakmadan, içinde evlatlarımızın yakılmaya kast edildiği bu meş’um ateşi söndürmeye koşalım…

Doç. Dr. Hayati ADALAR

23/07/2026