EĞİTİME BAKIŞ#1

Okullar Açılırken Anne Babalar Ne Düşünmeli?

Sabah erken saatlerde çocukları okula bırakırken birkaç gözlem yapma şansım oldu. Sabahın erken saatinde yollarda olmak, trafiğin normal günlerden çok daha yoğun olması, okullarına mutsuz ve belki de umutsuz giden öğrenciler gördüğüm gibi yüzüne neşe ve sevinç vurmuş, arkadaşlarını görmek için sabırsızlandığını sarılmalarından anladığım öğrenciler de gördüm. Bir de ebeveyn cihetini düşündüğümüzde, tatilde hemen hemen tüm rutinleri bozulan çocukların hayatlarının biraz daha düzene girdiğine sevinmekle beraber, eğitime yüklediğimiz gizil işlev olan “çocuk bakıcılığı” noktasında da avantajlı olduğumuzu düşünüyorum.

🏫 Eğitime Yüklediğimiz Anlam

Günümüz toplumlarında eğitim sistemlerinin varlığı veya fonksiyonları tartışılmaktadır. Ancak bir gerçek var ki o da şudur: Hepimiz çocuklarımızı uzun süre bu eğitim sistemi/çarkı içinde tutuyoruz veya tutmak zorundayız. Zira ülkemizde eğitim belli bir yıla kadar zaten zorunlu.

Bu sistem içinde bizim eğitime yüklediğimiz anlam; öğrencinin okul hayatı boyunca hem çeşitli alanlarda bilgisini, görgüsünü, becerilerini artırdığı hem de toplumu toplum yapan değerleri kazandığı bir ilim ve irfan yuvası olarak görmemizdir. Aileler olarak çocuklarımızı okula gönderirken bu anlamları da dikkate alıyoruz.

💡 Ebeveynler Olarak Ne Yapmalıyız?

Gelelim yazının başlığına. Ebeveynler olarak okula başlayan çocuklarımız için ne yapmalıyız? Bu sorunun cevabı çok farklı örnekler üzerinden verilebilir. Bu yazıda ben bir eğitimci ve bir veli olarak bir iki hususu kısaca ifade etmek isterim.

🤲 1. Bir Dayanma Gücü ve Kolaylık Talebi: "Rabbi Yessir"

Çocukken elifba derslerine başlamadan önce bize “Rabbi yessir” duası ezberletilirdi. Çocukken bunun anlamını tam olarak idrak edemezdim. Ancak şimdi bir yetişkin olarak düşündüğümüzde aslında zorlu olan bir sürecin bizim için kolaylaştırılması adına Yüce Yaratandan tabiri caizse talepte bulunuyormuşuz.

Yeni dönemin ilk gününde çocukları okula bırakırken bir an kendi çocukluğumdaki bu dua aklıma geldi. Çocuklarıma bu duayı küçükken yaptığımızı ve tüm işlerimizde olduğu gibi eğitim hayatımızı da kolaylaştırması için bu duayı yapabileceğimizi aktararak aslında eğitim faaliyetinin arka planında yine bir dayanma gücünün ve talebin olduğunu ifade etmeye çalıştım.

🗣️ 2. Anne Babanın "Telkin" Gücü

Anne babanın dikkat etmesi gereken en önemli hususlardan birinin “telkin” gücü olduğunu düşünüyorum. Daha da açıkça ifade etmek gerekirse anne baba çocuğunun yanında okul ve öğretmen hakkında konuşurken son derece dikkatli olmalıdır.

Olumsuz Konuşmaların Etkisi: Çocuğun yanında okul hakkında olumsuz konuşmalar, öğretmene yönelik eleştiriler çocuğun dünyasında çok olumsuz bir etki oluşturabilir. Çocuğun okul algısı olumsuza dönerse okula gitmek istemeyebilir, başarısı düşebilir. Başarısızlık durumlarında okulu ve öğretmenlerini suçlayabilir.

Kelimenin Gücü: Anne baba olarak söylediğimiz her kelimenin, çocuğun zihninde tahminimizden daha fazla etkisi olabileceğini aklımızdan çıkarmayalım. Mesela öğretmenin başarılı, öğrencilere rol model olduğu veya benzeri konuşmalar, öğrencinin aleminde öğretmenin statüsünü yükseltecektir. Her ne kadar öğretmenin statüsü sadece bizim konuşmalarımıza bağlı değilse de öğrencimizin dünyasının bu bağlamda şekillenmesinde etkimizin olacağı muhakkak.

🤝 3. Okul ve Öğretmen İletişiminde Denge

Yine öğretmenle bağlantılı olarak başka bir husus da şudur: Çocuğumuz gün içinde öğretmenden “beklediği” ilgiyi görmemiş olabilir. Ya da öğretmenin bazı davranışları bilerek veya bilmeyerek öğrenciyi incitmiş olabilir. Bu durumda öğrenci okuldan geldikten sonra bize sınıfını veya okulunu değiştirmek istediğini söyleyebilir.

Bu konuda da çocuğumuzu anladığımızı ifade ederek durumu incelemeli ama hemen karar vermemeliyiz. Özellikle çocuğumuzun duygularını ifade ettiği zaman diliminde okul ve öğretmen aleyhinde açıklamalardan kaçınmalıyız.

Neden mi?

Nedeni şu ki; ertesi gün çocuğumuz okuldan coşkulu bir şekilde gelebilir ve okulunu, öğretmenini, arkadaşlarını çok sevdiğini söyleyebilir. Zira çocuklarda duygu durumlarının iniş çıkışlı olduğu, muhakeme güçleri tam gelişmediği için bir yetişkin olgunluğunda olayı değerlendiremezler.

✨ Sonuç

Eğitim sürecinin zorlu ve uzun vadeli bir yolculuk olduğu düşünüldüğünde çocuklarımızın bu uzun yolculukta en önemli rehber ve destek noktalarının biz olduğunu unutmadan, çocuklarımızın yanında durmalı ve zihin dünyalarına menfi anlamların girmelerine müsaade etmemeliyiz.

Bu vesileyle yeni eğitim öğretim döneminin hayırlı ve hayırlara vesile olmasını; çocuklarımızın okula şevkle gittiği, bilgi ve beceri kadar değerlerimizi de benimsediği bir süreç olmasını diliyorum.

Prof. Dr. Cihat YAŞAROĞLU
15/09/2026

EĞİTİME BAKIŞ#1

Okur Değerlendirmeleri